โดยหลักแล้ว..พืชทุกชนิดย่อมมีโรคภัยเป็นของตนเองเหมือนคนนะครับ..มะนาวก็มีโรคประจำตัวของมะนาวเช่นกัน นอกจากแมลงศัตรูพืชอื่น ๆ โดยทั่วไปนะครับ
ฉะนั้นแล้ว วันนี้เราจะพูดถึงเรื่องโรคและแมลงศัตรูมะนาวเป็นหลัก..ซึ่งไม่เกี่ยวข้องกับพืชตัวอื่น..
จากประสบการณ์การปลูกมะนาวมาด้วยตนเอง (ไม่ได้ร่ำเรียนมาขออภัยหากประสบการณ์นี้แตกต่างจากผู้รู้ท่านอื่นนะครับ)
ผมเลือกปลูกมะนาวด้วยรักที่จะปลูกมากกว่าเห็นคนอื่นปลูก..เนื่องเพราะเคยปลูกมะนาวมาหลายหน ปรากฎว่ามะนาวที่ปลูกไม่รอดแม้แต่ต้นเดียว และไม่ใช่หนเดียวที่ปลูกมะนาว จนต้องนั่งคิดและศึกษาผ่านผู้รู้ทั้งหลาย พูดคุยและแลกเปลี่ยนประสบการณ์กัน จึงพอสรุปได้ว่า...
เมื่อตอนผมเป็นเด็ก ที่บ้านมีต้นมะนาวที่ครอบครัวปลูกไว้ใกล้ร่องน้ำคร่ำที่ไหลจากครัว มะนาวเจริญเติบโตดีและลูกดกมาก (ผมเพิ่งนึกออกเอาตอนนี้เอง) ว่า น้ำมีส่วนสำคัญสำหรับมะนาว ร่องน้ำนั้นให้ความชุ่มชื่นกับมะนาวตลอดเวลา แต่มิใช่ว่าแช่น้ำตลอดเวลานะ เพราะต้นมะนาวที่เกิดอยู่นั้นมันอยู่ห่างจากร่องน้ำนั้นเพียงแขนเดียวหรือกว่านั้นสักเล็กน้อย...ความชุ่มชื้นแต่ไม่แฉะทำให้มะนาวโตดีและให้ผลดก นะผมว่า เพราะฉะนั้นแล้ว การปลูกมะนาวจึงจำเป็นต้องให้น้ำแก่มะนาวอย่างสม่ำเสมอ เพื่อการเจริญเติบโตที่ดี และส่งผลถึงผลผลิตต่อไป โดยยึดหลักที่ว่า "มะนาวชอบชื่นแต่ไม่แฉะ" นั่นเองนะครับ
ที่นี้เรื่องโรคและแมลงศัตรูของมะนาว ก็มีไม่มากนัก ได้แก่
1. โรครากเน่า (การปลูกมะนาวโดยกิ่งตอนหรือโดยวิธีปลูกด้วยต้นมะนาวจริง ๆ) ผมว่า อาจพบปัญหาเรื่องโรครากเน่ามากกว่า การปลูกด้วยกิ่งเสียบยอดจากต้นไม้อื่น เช่น มะขวิด หรือส้มทรอยเยอร์ นะ เพราะที่สวนของผมไม่พบปัญหาเรื่องรากเน่าเลย แม้ว่าการให้น้ำจะมากก็ตามนะครับ..
2. โรคหนอนชอนใบ จะเป็นแมลงชนิดหนึ่งที่อยู่คู่กับมะนาวโดยแท้ เพราะทราบว่าหนอนตัวนี้เมื่อกัดกิ่งหรือยอดหรือโคนใบมะนาวแล้ว จะนำไปซึ่งเกิดโรคแกงเกอร์ ว่างั่นนะ ผมเชื่อตามเอกสารที่อ่านพบนะ จึงจำเป็นต้องป้องกันเจ้าหนอนตัวนี้ให้ดี อย่าให้มากัดกินใบอ่อนมะนาวเป็นอันขาด ก็ต้องป้องกันและรักษาด้วยยาฆ่าแมลง หรือจุลินทรีย์ต่าง ๆ ที่คิดว่าป้องกันและกำจัดมันได้ ก็ว่ากันไปครับ
3. โรคแกงเกอร์ โรคนี้สำคัญสุด ๆ กับมะนาวเลย หากเป็นแล้วรักษายากนะผมว่า ทำให้ใจเราไม่เป็นสุขด้วย ฉะนั้นจึงควรที่จะมีการพ่นยาป้องกันและรักษาอย่างต่อเนื่อง เพราะบางคนว่า "คนปลูกมะนาวถ้ารักษาโรคนี้ได้คือ รวย" ไม่รู้ว่าจะจริงมั๊ยนะ..
4. โรคเพลี้ยแป้งหรือเพลี้ยหอย ลักษณะจะมีสีขาวๆปุย ๆ เกาะตามซอกกลีบใบมะนาว ใบมะนาวจะมีสีม่น ๆ หรือคราบสีดำเคลือบ หรือผมเรียกว่า ราดำ หากเป็นมาก ๆ ต้นมะนาวจะแคระแกรนและลูกและใบมะนาวมัวหมองดูแล้วไม่สดใส การรักษาจึงจำเป็นต้องพ่นสารจำพวกปิโตรเลียมออยล์รักษา แล้วจะดีขึ้นเอง
5. แมลงอื่น ๆ พวกกินใบทั่วๆไป พ่นยาฆ่าแมลงบ้างก็หายไปเอง
นอกจากนั้นก็ไม่เห็นมีอะไรมาก ก็อยู่ที่การเอาใจใส่ในเรื่องวัชพืชต่าง ๆ บ้าง ก็เป็นเรื่องปกติที่จะต้องปฏิบัติกันกับงานในสวนอยู่แล้วนะครับ..สำคัญคือเรามีความสุขกับพืชที่ปลูกครับ...
